Kasko Muafiyeti Nedir? Muafiyetli Poliçe Kime Mantıklı Gelir?

Kasko Muafiyeti Nedir?

Kasko muafiyeti, poliçede önceden kararlaştırılan ve bir hasar meydana geldiğinde sigortacının ödemediği tutardır. Zararın o kısmı sizin üzerinizde kalır; karşılığında daha düşük prim ödersiniz. Yani muafiyet bir ceza değil, riskin sigortalı ile sigortacı arasında paylaşılmasıdır.

Ürünün çerçevesini çizen Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, muafiyeti kısa ama net bir maddeyle düzenler: poliçede tespit olunan bir miktara veya hasar ile sigorta bedelinin belli bir oranına kadar olan zararın sigortacı tarafından tazmin edilmeyeceği kararlaştırılabilir. Aynı madde bir de biçim şartı koyar; bu şart, sigortalı açısından maddenin kendisinden bile önemlidir.

Muafiyet poliçede nasıl yazılmak zorunda?

Genel şartlara göre kararlaştırılan muafiyetler poliçeye en az 14 punto büyüklüğünde harflerle yazılır. Poliçede ayrıca hasar durumunda sigortalının üzerinde kalacak tutara ve varsa diğer muafiyetlere yer verilmesi gerekir.

Bu kuralın pratik anlamı şudur: muafiyet, poliçenin arka sayfasındaki küçük puntolu genel metnin arasına saklanamaz. Elinizdeki poliçede muafiyet satırını gözünüz zorlanmadan bulamıyorsanız, ya muafiyet yoktur ya da poliçe bu biçim şartına uygun düzenlenmemiştir. İkinci ihtimalde acentenize sormadan hasar gününü beklemeyin.

Sözlü olarak "küçük hasarlarda zaten sorun çıkmaz" denmesi bir taahhüt değildir. Muafiyet konusunda tek bağlayıcı metin, poliçenin üzerinde yazan tutardır.

Muafiyet Türleri: Tenzili ve Entegral

Sigortacılıkta muafiyet iki temel yöntemle kurgulanır. İkisi de aynı kelimeyle anılır ama hasar anında sonuçları taban tabana zıttır.

Sektörde kasko poliçelerinde daha yaygın olan yöntem tenzili muafiyettir; her hasar dosyasından belirlenen tutar düşülür. Entegral muafiyet ise küçük hasar dosyalarını elemek için kullanılır. Hangi yöntemin geçerli olduğunu tahmin etmek yerine poliçe metninden okuyun: ifade genellikle "her hasarda ... tutar tenzil edilir" ya da "... tutarın altındaki hasarlar ödenmez" biçiminde yazılır.

Muafiyet, sigorta bedelinin bir oranı olarak da belirlenebilir. Deprem, sel ve su baskını gibi ek sözleşmeyle alınan doğal afet teminatlarında oransal muafiyet yaygındır. Bu teminatların nasıl kurgulandığını kaskoda ek teminatlar rehberimizde ayrıntılı ele aldık.

Kasko Poliçelerinde Sık Karşılaşılan Muafiyet Uygulamaları

Muafiyet her zaman tek bir genel tutardan ibaret değildir. Aynı poliçede birbirinden bağımsız çalışan birkaç muafiyet birden bulunabilir:

• Genel hasar muafiyeti: Her hasar dosyasında uygulanan temel tutar.
• Doğal afet muafiyeti: Deprem, sel ve benzeri ek teminatlarda uygulanan, çoğunlukla oransal muafiyet.
• Sürücüye bağlı muafiyet: Aracı belirli bir yaşın altındaki veya belirli bir ehliyet kıdeminin altındaki bir sürücü kullanırken oluşan hasarlarda uygulanan ek tutar.
• Servis tercihine bağlı muafiyet: Onarım şirketin anlaşmalı servisi dışında yapıldığında devreye giren muafiyet.
• Teminat bazlı muafiyet: Mini onarım, ikame araç ve cam kırılması teminatı gibi belirli teminatlara özgü limit ve kesintiler.

Üçüncü ve dördüncü maddeler, teklif karşılaştırmalarında en çok gözden kaçan kalemlerdir. Ailede genç bir sürücü varsa ya da aracınızı hep aynı özel serviste yaptırmayı düşünüyorsanız, ilk bakışta ucuz görünen bir poliçe hasar anında beklediğinizden pahalıya gelebilir. Bu tür ayrıntıların poliçe seçimini nasıl değiştirdiğini kasko fiyatını etkileyen faktörler yazımızda da örneklendirdik.

Muafiyet ile Hasarsızlık İndirimi Aynı Şey Değildir

İkisi de "hasar bildirmezsen kazançlısın" hissi verdiği için sık karıştırılır, oysa mekanizmaları farklıdır.

Muafiyet, hasar anında devreye giren bir kesintidir ve poliçe düzenlenirken belirlenir. Hasarsızlık indirimi ise yenileme anında devreye giren bir fiyat avantajıdır ve geçmiş dönemin hasar performansına bakar; şirket değiştirdiğinizde bu birikime ne olduğunu ayrı bir yazıda ele aldık. Muafiyetli bir poliçede küçük bir hasarı kendi cebinizden karşılarsanız, hem dosya açılmamış olur hem de indiriminiz korunur; bu iki etki üst üste bindiğinde muafiyetin gerçek getirisi ortaya çıkar.

Tersi de doğrudur: yüksek muafiyetli bir poliçede büyük bir hasar bildirdiğinizde hem muafiyet tutarını üstlenir hem de indiriminizi kaybedersiniz. Muafiyet kararını verirken bu iki maliyeti birlikte düşünmek gerekir.

Muafiyetli Poliçe Kime Mantıklı, Kime Değil?

Muafiyet, sürüş alışkanlıklarınıza göre değerlendirilmesi gereken bir tercihtir. Genel bir doğru yerine kendi profilinize bakın.

Mantıklı olabilir:

1. 1Yıllık kilometreniz düşükse ve aracı ağırlıkla şehirler arası, sakin güzergâhlarda kullanıyorsanız.
2. 2Aracınızı kapalı otoparkta bırakıyor, sokakta park etmiyorsanız.
3. 3Küçük çizik ve tampon hasarlarını zaten sigortaya bildirmeden yaptırıyorsanız.
4. 4Muafiyet tutarını beklenmedik bir anda nakit olarak karşılayabilecek durumdaysanız.

Mantıklı olmayabilir:

1. 1Yoğun şehir trafiğinde günlük yüksek kilometre yapıyorsanız.
2. 2Aracı birden çok kişi, özellikle deneyimi az sürücüler kullanıyorsa.
3. 3Nakit akışınız dalgalıysa ve ani bir onarım masrafı bütçenizi zorlayacaksa.

Dördüncü maddeyi hafife almayın. Muafiyetin tek amacı prim düşürmek değil, sigortayı gerçekten ihtiyaç duyduğunuz büyük hasarlar için saklamaktır. Bu mantığı kurmadan alınan yüksek muafiyetli poliçeler, sık yapılan hatalar listesinin başında gelir; benzer tuzakları araç sigortasında yapılan hatalar yazımızda derledik.

Ticari araçta ve filoda muafiyet daha sık kullanılır

Bireysel poliçelerde muafiyet çoğu zaman bir tercih meselesidir. Ticari kullanımda ve filo poliçelerinde ise sigortacının başlangıçtan itibaren muafiyet önerdiği durumlar yaygındır. Sebebi basit: araç sayısı arttıkça küçük hasar dosyası sayısı da artar ve her dosyanın kendi işlem maliyeti vardır.

Bu yüzden filo poliçelerinde muafiyet, primi düşüren bir araç olmanın ötesinde, küçük hasarları operasyonel bir gidere dönüştüren bir tercih hâline gelir. İşletme için doğru soru "muafiyet olsun mu?" değil, "hangi tutarın altındaki hasarları kendi bütçemizden karşılamak, primdeki düşüşten daha ucuza gelir?" sorusudur. Cevabı bulmak için geçmiş dönemde açtığınız hasar dosyalarının tutar dağılımına bakmanız yeterlidir; dosyaların çoğunluğu belli bir tutarın altında toplanıyorsa muafiyet eşiğini oraya yakın kurgulamak mantıklı olur.

Hasar Anında Muafiyet Nasıl Uygulanır?

Süreç, muafiyetsiz bir poliçeden farklı işlemez; fark yalnızca ödeme aşamasında ortaya çıkar. Eksper zararı tespit eder, şirket tazminatı hesaplar ve poliçede yazılı muafiyeti bu tutardan düşerek ödemeyi yapar. Onarım anlaşmalı serviste yapılıyorsa muafiyet tutarını genellikle doğrudan servise siz ödersiniz.

İki noktaya dikkat edin. Birincisi, muafiyet hasar başına uygulanır; aynı poliçe yılında iki ayrı hasarınız olursa muafiyeti iki kez üstlenirsiniz. İkincisi, muafiyetin altında kalan bir hasarda ödeme çıkmasa bile rizikoyu bildirim yükümlülüğünüz ortadan kalkmaz. İhbar sürecinin adımlarını kasko hasar ihbarı yazımızda anlattık; muafiyetin ilgili kaleme nasıl yansıdığını eksper raporunda satır satır görebilirsiniz.

Kapsam, muafiyet ve teminat dışı hâllerin birlikte nasıl okunacağını merak ediyorsanız kasko sigortasının ne olduğunu ve neleri kapsadığını anlatan temel yazımız iyi bir başlangıç noktası. Diğer branşların metinlerine de düzenleyici kurumun genel şartlar arşivinden ulaşabilir, sık sorulan konularda Türkiye Sigorta Birliği'nin bilgi sayfalarına bakabilirsiniz.

Teklif Alırken Muafiyet Hakkında Sorulacak Altı Soru

Muafiyet konusundaki anlaşmazlıkların büyük bölümü, poliçe alınırken sorulmamış sorulardan doğar. Teklifi kabul etmeden önce şu altı satırı netleştirin:

1. 1Muafiyet tutarı ne kadar ve poliçede kaç puntoyla yazılı?
2. 2Tenzili mi entegral mi; yani eşiği aşan hasarda tamamı mı ödeniyor?
3. 3Muafiyet her hasarda mı, yılda bir kez mi uygulanıyor?
4. 4Cam, mini onarım ve ikame araç gibi teminatların ayrı muafiyeti var mı?
5. 5Sürücünün yaşına veya ehliyet kıdemine bağlı ek bir muafiyet öngörülmüş mü?
6. 6Onarımı anlaşmalı servis dışında yaptırırsam muafiyet değişiyor mu?

Bu soruların cevabını yazılı almak, hasar günü tartışmanın önüne geçer. Poliçeyi teslim aldığınızda cevaplarla metnin örtüştüğünü de bir kez kontrol edin; çünkü teklifte konuşulan koşul ile poliçeye basılan koşul her zaman birebir aynı olmuyor.

Muafiyetli ve Muafiyetsiz Teklifi Yan Yana Görmek

Muafiyet kararı, ancak iki seçeneğin fiyatını aynı anda gördüğünüzde anlamlı hâle gelir. "Muafiyet koyarsak ne kadar düşer?" sorusunun cevabı şirketten şirkete değiştiği için tek bir teklifle karar vermek yanıltıcıdır. tamamdır.com'da talebinizi teklife açtığınızda doğrulanmış acenteler aynı araç için tekliflerini canlı ekranda verir; muafiyetli ve muafiyetsiz seçenekleri yan yana koyup farkın gerçekten üstlendiğiniz riske değip değmediğini kendiniz görürsünüz. Kimliğiniz süreç boyunca gizli kalır, telefonunuz teklif kabul edilene kadar hiçbir firmaya iletilmez; başlamak için ücretsiz müşteri hesabı oluşturmanız yeterli.